Aslında hepimiz roman kahramanlarıyız

EDEBİYAT Güncel

İletişim kurmaya başladığımız andan itibaren hikâyeler anlattık birbirimize. O hikâyeler dilden dile, ülkeden ülkeye, kıtadan kıtaya yayıldı zamanla. Destanlar ve masallar uzun yolculuklarına biçim değiştirerek devam etti hep. En sevdiğimiz, en popüler kahramanlar o kadim dünyanın efsanelerinden göz kırpıyor günümüze.

Hayal ürünü roman kahramanlarından yola çıkarak geçmişe ve günümüze tanıklık etmeyi, kültür sanat yaşamını zenginleştirmeyi amaçlayan Maltepe Üniversitesi ile maceramız başladı. Önce “yılın en uzun gecesi” 21 Aralık’ın Dünya Roman Kahramanları Günü olarak kutlanması projesini hayata geçirdik ve maceramız 2012 yılından bu yana sürdürülüyor. Ne güzel ki roman kahramanları, Kültür Bakanlığı ve MEB desteğiyle ülkemizin tüm ortaöğretim hatta ilköğretim kurumları tarafından sahiplenildi. Ve on binlerce öğrenci ve öğretmenleri roman okurken kahramanlarına veya karakterlerine daha farklı bakıyorlar. Buna festivallerde sahne alan öğrencilerde bizzat tanık olduk. 

2025 yılında 10. Roman Kahramanları Festivali’ni gerçekleştirdik ve çıtayı yükselterek İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde öğrencilerin muhteşem etkinliklerine tanık olduk.

Buraya nasıl mı geldik? İşte size kronolojik hikayemiz. 

1. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (21 Aralık 2012): Roman Kahramanları Edebiyat Festivali’nin ilki, “Balkan Barışı” temasıyla 21 Aralık 2012 tarihinde Maltepe Üniversitesi’nde gerçekleşti. Bulgaristan, Romanya, Kosova, Karadağ, Makedonya, Sırbistan, Yunanistan, Arnavutluk ve Hırvatistan’ın kültür bakanları, temsilcileri, yazar, eleştirmen ve gazeteciler Türkiye’ye davet edildi. Koordinatörlüğünü T.C. Kültür Bakanlığı ile Maltepe Üniversitesi’nin yaptığı festival kapsamında; söyleşiler, paneller, tiyatro gösterileri, sergiler, konferanslar ve geziler düzenlendi. Adalet Ağaoğlu’nun “Onur Yazarı” olarak konuk edildiği festivale, Türkiye PEN, Türkiye Yazarlar Sendikası, Yayıncılar Birliği, Basın Yayın Birliği ve Yazarlar Birliği olmak üzere pek çok kurum ve kuruluş destek verdi. 

2. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (11-12 Mayıs 2017): 11-12 Mayıs 2017’de yine Maltepe Üniversitesi’nde düzenlenen ve başkanlığını Doğan Hızlan’ın yaptığı 2. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali’nin tema yazarı “Kafka” olarak belirlendi. Kültür ve Turizm Bakanı Prof. Dr. Nabi Avcı, açılışta yaptığı konuşmada yazar Franz Kafka’nın kendisi için değerini anlattı. “Romanda Kahraman Yaratmak”, “Kafka ve Kahramanları”, “Liseliler Roman Kahramanlarıyla Buluşuyor” başlıklı oturumlar gerçekleştirildi.

3.Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (11-13 Nisan 2018): Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali’nin üçüncüsü, Kültür Bakanlığının 2018 yılını “Troya Yılı” ilan etmesinden dolayı “Homeros, Troya, Destanlar ve Kahramanları” başlığıyla düzenlendi. Festivalin ev sahipliğini yine Maltepe Üniversitesi üstlendi. Maltepe Üniversitesi ile birlikte Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve Çanakkale-Tübingen Troia Vakfı da 11-13 Nisan 2018 günlerinde gerçekleştirilen festivalin düzenleyicileri arasında yer aldı. Prof. Cevat Çapan başkanlığında gerçekleştirilen etkinliğe çok sayıda değerli yazar, akademisyen ve yayıncı katıldı. Panellerde “Homeros ve Troya”, “Kazancakis Romanları” ve “Mitoloji, Masallar, Destanlar” başlıklı konular ele alındı. Festival kapsamında, Homeros’un İlyada destanında yer alan metinlerdeki kahramanlara yer verildi.

4. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (10-12 Nisan 2019): Festivalin ana teması “İstanbul”du. İstanbul’u anlatan, konusu İstanbul olan, kahramanı İstanbullu olan veya bu büyülü şehirde yaşayan sayısız roman vardı. İşte festivalimizde bu romanların bir kısmı yine birbirinden değerli yazar ve akademisyenlerce ele alındı ve görüldü ki İstanbul’un kendisi başlı başına bir roman kahramanıdır. 

5. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (16-21 Aralık 2019) : Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali’nin “Benim Roman Kahramanım” ana temalı beşincisinin açılışı 16 Aralık 2019’da Maltepe Üniversitesi’nde yapıldı. Açılış konuşmasını Prof. Dr. Nabi Avcı’nın yaptığı festivalde pek çok okul ve öğrencileri Roman kahramanlarını Türkçe ve İngilizce olarak sahnelediler. 

6. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (21-25 Aralık 2020) : Şehirlerle özdeşleşmiş romanlar ve romancılar odağındaki 6. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali’nin teması “Bir Roman Kahramanı Olarak Şehir”di. 26 oturumla gerçekleştirdiğimiz festivalimiz, edebiyat dünyasında, 2020 yılının en çok ses getiren etkinliklerden biri oldu. 

Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali  (20-24 Aralık 2021): Pandeminin şiddetini arttırdığı Aralık 2021’de festivalin Maltepe Üniversitesi’nde çok sayıda konuğun katılımıyla yapılması yerine, başta Sakarya Cemil Meriç Sosyal Bilimler Lisesi olmak üzere ülke genelinde pek çok sosyal bilimler lisesinde gerçekleştirilen çeşitli etkinliklerle kutlandı.

Bu festivali hayal edip hayata geçirdiğimiz ilk günden itibaren hedefimiz ve hayalimiz festivalin tüm Türkiye’de ve hatta tüm dünyada yaygınlık kazanarak kendiliğinden yapılacak etkinliklerle kutlanmasıydı zaten.

7. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (21-23 Aralık 2022): Bu yıl festivalimiz akademisyenleri, yazarları, öğretmen ve öğrencileri edebiyat dünyasında buluşturdu. Festivalin ana teması, Kurtuluş Savaşı’nın sona ermesinin 100. yılı dolayısıyla “Millî Mücadele Dönemi Romanları” olarak belirlendi. Tüm edebiyatseverlerin katılımına açık ve ücretsiz olarak düzenlenen festivalin açılışını Prof. Dr. Nabi Avcı ve yazar Ahmet Ümit yaptı. 

8. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (19-21 Aralık 2023): Teması “Cumhuriyetin 100. Yılında Türk Romanı & Romanların Aynasında Türkiye” olan festivalimizde 31 konuk konuşmacı yer aldı. Bu yıl, önceki festivallerden farklı olarak oturumlar şeklinde değil, tek tek ve ikili söyleşiler ile öğrenci performansları şeklinde gerçekleştirildi. Bu yıl festival açılışını, 22 okuldan kostümleriyle gelen yüzlerce öğrenci yaptı. 

9. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (19-21 Aralık 2024): Ana teması “Sanatçı Roman Kahramanları” olan 9. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali kapsamında 17 konuk konuşmacı yer aldı. Konuklar tek tek sunumlar ve ikili/üçlü söyleşiler gerçekleştirdi. Festival ilk günkü etkinliklerine, akademisyenler, yazarlar, 22 okuldan, çoğu roman kahramanı kostümü giymiş 638 lise öğrencisi, öğretmenler, aileler ve izleyiciler katıldı. Festivalin ikinci günü etkinliklere 19 okuldan, çoğu kostümlü 523 öğrenci, öğretmenler, aileler ve izleyiciler katıldı. Toplam 10 okuldan kostümlü 79 öğrenci sahne alarak roman kahramanlarını sahnede canlandırdı. Yazarlar Oya Baydar, Murat Gülsoy, İbrahim Dizman, Şirvan Erciyes ve Fecri Polat da festival teması kapsamındaki sunum ve söyleşilerle etkinliklere katıldılar. 

10. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali (14-16 Mayıs 2025): 2025 yılından itibaren festivalin bahar aylarında yapılması kararı alındığından, 10. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali 15-16 Mayıs 2025 tarihlerinde gerçekleştirildi. Ana teması “Mitoloji ve Edebiyat” olan festival kapsamında fotoğraf sergisi, çocuklar için arkeolojik kazı atölyesi, film gösterimi, yazar/akademisyen konuşmaları, üniversite ve lise öğrencilerinin sahne performansları gerçekleştirildi. Festivalin ilk gününe 700’e yakın lise öğrencisi ve öğretmenleri, yazar/ akademisyen konuklar ve edebiyatseverler katıldı. Festivalin ikinci ve son günü olan 16 Mayıs 2025’te Taksim Atatürk Kültür Merkezi Tiyatro Salonu’nda düzenlenen etkinliklerde, Prof. Dr. Rüstem Aslan, Prof. Dr. Betül Çotuksöken, Arkeolog/Yazar Fecri Polat, Troya Müzesi Müdürü Rıdvan Gölcük, Yönetmen Ülkü Sönmez festival temasına ilişkin sunumlar yaptılar. 21 liseden 500’e yakın öğrenci ve öğretmenlerinin, üniversite öğrencilerinin, ailelerin ve edebiyatseverlerin katıldığı etkinliklerde 8 liseden onlarca öğrenci roman kahramanlarını sahnede canlandırdılar. 

2010 yılında Roman Kahramanları dergisi ile başlayan ve 2012 yılında özgün bir festivale dönüşen maceramız artık çocuklarımızın yönetiminde, emin ellerde geleceğe daha şimdiden taşınmış oldu. Festival için on binlerce öğrenci yeni romanlar okuyup hatta kahramanların kostümlerine bürünerek Türk ve dünya edebiyatında bizzat yer almış oldular. Dünyada örneği olmayan bir edebiyat festivalini gerçekleştiren öğrencilerimize, öğretmenlerimize, yazarlarımıza ve Maltepe Üniversitesi’ne sonsuz teşekkürlerimi sunarım.