Litros Sanat
Türkiye'nin Dijital Kültür Sanat Gazetesi
Müziğin metalaşarak tüketilir bir hâl aldığı ve popüler kültürle araçsallaşan bir döngüye hapsolduğu şu yaşadığımız dünyada duruşlarıyla bir karşı tavır oluşturabilen ve bu tavırlarını yerli bir zihniyet üzerine oturtabilen sayılı müzisyen var. Erkan Oğur’un gerek gitardaki perdeleri atıp perdesiz gitar’a ulaşması ve gerekse geleneğe ait bir enstrüman olan kopuz’a yeniden eşlevsellik kazandırmasına bütün bu karşı duruşu yapılandıran şeyler olarak bakılabilir. Burada aslında ikili bir karşı hâlden bahis açmak da mümkün. Birincisi Batılı bir enstrümanın üzerinden perdeleri çıkartarak Doğu müziğinin makamsal yapısına geçiş yapmak bağlamında bir karşılık, ikincisi de yerli bir enstrümanı statik icra mantığından kurtarıp bugünün ses evrenine davet etmesi bağlamında bir karşılık. Mesela Oğur’dan evvel de kopuz değişik kişiler ve kurumlar tarafından kuşkusuz icra ediliyordu. Ancak o, geleneksel icra mantığının ötesine geçirilemeyen bu enstrümanı stüdyo kayıtlarına sokarak yeni ses arayışına yaslanan müzisyenlere imkan aralamıştır. Dolayısıyla müziğe hem Batılı/ithâl bir paradigma ile yaklaşan algılayışa, hem de geleneği statikleştiren algılayışa yönelik ikili bir karşı duruştan bahsetmek mümkün.
Oğur’un müzikal zihnine asıl şekil veren coğrafya memleketi olan Elazığ’dır. Çocukluğunun önemli bir kısmı burada geçer. Birçok söyleşisinde ve hatta Türkiye’de çıkan ilk albümü Bir Ömürlük Misafir(1996)’in kapağında belirttiği gibi onun müzikal anlamda ilkokulu Harput türküleri, folkloru, düğünleridir. Fizik eğitimi alması için Almanyalara kadar gönderilse de içindeki Türk müziği aşkı onu 1980’de getirip İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuarı’nın kapısına bırakır. Gerçi o, gelmeden gitarındaki perdeleri sökerek kendisine özgün bir koridor aralamış(1976) ve dünya müziğine zaten perdesiz gitarı hediye etmişti. Perdesiz gitarın icadı müziğe yerli bir duyarlılıkla yaklaşılmasının gerekirliliğini ortaya koymak bakımından önemlidir aslında. Her ne kadar Batı müzik sistemi ile yapılanan gitarın üzerindeki perdeleri sökerek Türk müziğinin makamsal seslerine ulaşma noktasında yeni ve deneysel alan açılmışsa da asıl önemsenmesi gereken husus, müziğe bakış konusundaki yerli duyarlılığın öncelenmesidir. Onun bu minval üzere yürüyüşünde İ.H.Demircioğlu, O.Murat Öztürk gibi sanatçılarla yaptığı türkü albümlerini dikkate alarak yorumlarsak yerlilik kaygısının ne kadar içsel olduğunu anlayabiliriz sanırım.
Erkan Oğur’u farklı kılan bir başka husus ise müziğin popüler kültürün taşeronu hâline dönüştüğü modern zamanlarda, bireysel çabalarıyla bu araçsal mantığın karşısında yer alarak bir anlamda kurtarılmış müzikal alan oluşturma konusundaki direncidir. Vitrinden uzak duran tavrı, iddiasız, suskun, naif, mistik bir kimlik koyuyor ortaya. Hatta bunu perdesiz gitarın ses karakterinin bile desteklediğini, suskulu kişiliğiyle benzeşen bir enstrüman olduğunu söylemek dahi mümkün. Perdesiz gitarın imkânlarını ispata yönelik yaptığı ilk albümünü ne yazık ki Türkiye’de destekleyecek firma bulamadığı için Almanya’da çıkardı(1994). Ve orada çok büyük ilgi ile karşılandı bu çalışma. Şimdilerde perdesiz gitar birçok müzisyenin, albümünde kullanmak istediği yeri doldurulamaz bir enstrüman. Sadece Türk müziğine değil, dünya müziğine sunulan yeni bir ses. Bugün unutamadığımız birçok şarkıda Erkan Oğur’un çaldığı perdesiz’in sesini duyarız. MFÖ’nün Güllerin İçinden ve Bu Sabah Yağmur Var İstanbul’da şarkıları gibi..Ya da Sezen Aksu başta olmak üzere birçok önemli isim ve özellikle Bülent Ortaçgil’in albümlerinde tekrar tekrar dinlemek istediğimiz soloları gibi…
Yorum Yaz